Νηπιακή ηλικία- Τάση για αυτονομία και πρωτοβουλία

                                                                                        

Η προσχολική ηλικία εκτείνεται από το 3ο έως το 6ο έτος της ζωής του παιδιού, έως δηλαδή που το παιδί θα ξεκινήσει την Ά Δημοτικού. Κατά την περίοδο αυτή η ανάπτυξη του παιδιού εξελίσσεται ραγδαία σε όλους τους τομείς. Οι τομείς είναι : Σωματοκινητικός τομέας, νοητικός- γλωσσικός τομέας, κοινωνικός τομέας και ψυχοσυναισθηματικός τομέας.

Στο ψυχοσυναισθηματικό τομέα, παρατηρείται η τάση του παιδιού για αυτονομία και πρωτοβουλία, η συμπεριφορά άρνησης και μη συμμόρφωσης στις εντολές. Είναι η πρώτη φορά που το παιδί προβάλλει έντονα το Εγώ του απέναντι στους γονείς και γενικά στους ενηλίκους.

Το παιδί, όπως προαναφέρθηκε στην ηλικία αυτή νιώθει την ανάγκη να αυτονομηθεί από τους κανόνες της οικογένειας, από τις απαγορεύσεις των γονιών του. Είναι η φάση της άρνησης όπου το παιδί λέει συνέχεια «όχι» και αρνείται να συμμορφωθεί στις εντολές. Σε αυτή τη φάση οι γονείς θα πρέπει να υποστηρίξουν αυτή την τάση του παιδιού για πρωτοβουλία, επιβάλλοντας όμως κανόνες (όρια). Η έννοια της επιβολής ορίων είναι επιβεβλημένη και δεν είναι καθόλου ασυμβίβαστη με την έννοια της αυτονομίας. Όταν οι γονείς είναι υπερβολικά ελαστικοί, κατά κανόνα, δηλαδή συστηματικά και στις περισσότερες περιπτώσεις, τότε, όταν κάποια στιγμή προσπαθήσουν να επιβάλλουν όρια, βρίσκουν την άμεση αντίσταση του παιδιού, που μπορεί να εκδηλώνεται από ένταση, φωνές, κλάμματα και συμπεριφορές του τύπου: πέφτει στο έδαφος, χτυπιέται κ.λ.π.

Αυτή η συμπεριφορά του παιδιού, η αντίσταση δηλαδή στην επιβολή ορίων, λέγεται χειριστική συμπεριφορά.

Πρέπει να τονιστεί ότι κατά τη διάρκεια που το παιδί προβαίνει σε τέτοιου είδους συμπεριφορές, δεν υποφέρει, δεν πονάει ψυχικά, αυτό που κάνει είναι ψεύτικο, είναι ένα θέατρο που παίζει με σκοπό να κάμψει την αντίσταση των γονιών του και βέβαια σε αυτό το θέατρο οι γονείς είναι οι καλύτεροι θεατές. Θα πρέπει λοιπόν ο γονιός να απαντήσει σε αυτό με όρια, στα οποία θα μείνει σταθερός και αμετακίνητος, οποιαδήποτε και αν είναι η περαιτέρω συμπεριφορά του παιδιού.

 

Πανταζοπούλου Έλενα, Ψυχολόγος

Eγγραφή στο Newsletter