Συγκέντρωση: Συμβουλές και Παιχνίδια

Η ικανότητα του παιδιού να συγκεντρώνεται είναι μια από τις σημαντικότερες προυποθέσεις για την επιτυχία της μάθησης και κατά συνέπεια για τη συνολική επιτυχία του παιδιού στο σχολείο. Η ικανότητα συγκέντρωσης σχετίζεται με τη μνήμη, την επιμονή και υπομονή, την επιμέλεια και τη θέληση. Το παιδί συγκεντρώνεται περισσότερο σε κάτι, που πραγματικά το ενδιαφέρει, παρά σε κάτι που του υποδεικνύουν, του υπαγορεύουν, που δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες του. Όμως, ειδικά το μάθημα στο σχολείο απαιτεί προσοχή, ακόμα και όταν το ίδιο το θέμα δε συγκινεί το παιδί.

Η δυσκολία συγκέντρωσης συγκαταλέγεται στις συχνότερες αδυναμίες των παιδιών. Ενισχυμένη από την υπερπροσφορά τηλεοπτικών προγραμμάτων, από τη μόνιμα αυξανόμενη στάθμη του θορύβου στο περιβάλλον, από τους νευρικούς και αλαφιασμένους γονείς, η ικανότητα συγκέντρωσης του παιδιού υφίσταται μιαν αδιάκοπη και σκληρή δοκιμασία. Προειδοποιήσεις και συμβουλές, όπως «πρόσεχε λοιπόν!» ή «συγκεντρώσου λιγάκι» , δε βοηθάνε καθόλου στο να προκαλέσουν τη συγκέντρωση του παιδιού. Αντιθέτως, μάλλον την «μπλοκάρουν».

Η συγκέντρωση εξαρτάται από τη θέληση του παιδιού και από την προσωπική του προθυμία για απόδοση. Είναι τόσο πιο δυνατή, όσο πιο ικανό είναι το παιδί να απασχολείται με κάποιο πράγμα (θέμα) σοβαρά, πραγματικά. Οι παρακάτω προτάσεις μας, σκοπό έχουν να σας βοηθήσουν να παρακινήσετε την ικανότητα του παιδιού να συγκεντρώνεται.

 

  • Μια υπερπροσφορά παιχνιδιών (όπως βλέπουμε να συμβαίνει σήμερα σε πολλά παιδικά δωμάτια) δε συντελεί, δυστυχώς, στο να μάθει το παιδί να συγκεντρώνεται. Θα πρέπει γι’αυτό να του δίνετε τα παιχνίδια με δόσεις και να του αφήνετε μερικά μόνο κάθε φορά στο δωμάτιό του. Τα υπόλοιπα – όταν είναι πολλά - να τα κρύβετε για να του τα ξαναφέρετε πάλι, ύστερα από αρκετό καιρό, ως νέο ερέθισμα.

 

  • Προσέχετε, όταν το παιδί παίζει με το παιχνίδι, που αυτό το ίδιο επιθυμεί, να μην το πετάξει μετά από δύο λεπτά στην άκρη για ν’αρχίσει να παίζει με κάποιο άλλο. Δώστε του καινούρια ερεθίσματα, για να δει πώς μπορεί να παίξει ακόμα με το ίδιο. Μια καινούρια ιδέα πάνω στο αρχικό παιχνίδι ανανεώνει την προθυμία του παιδιού, να ασχοληθεί πιο πολλή ώρα μ’αυτό.

 

  • Πολλά επιτραπέζια παιδικά παιχνίδια παρακινούν την ικανότητα συγκέντρωσης του παιδιού. Π.χ. μικάδο, άλμα, ντάμα, μύλος, παιχνίδια με παιδικά χαρτιά ή με ζάρια, ντόμινο, τόμπολα, ο «παπάς» και τα διάφορα παζλ (puzzles). Όποιο παιχνίδι κι αν παίζει το παιδί, σημασία έχει να ασχολείται μ’αυτό προσεχτικά και να το παίζει ως το τέλος, έστω και αν χάνει.

 

  • Την ικανότητα συγκέντρωσης του παιδιού την προάγουν επίσης οι κατασκευές (κύβοι, «λέγκο» κ.λπ.). θα πρέπει, όμως, η κατασκευή να γίνεται με βάση κάποιο σχέδιο και πρότυπο, που να το έχει το παιδί μπροστά του και να το βλέπει, για να ενεργοποιείται η προσοχή του.

 

  • Να παίζετε με το παιδί σας «Φασουλή» (κουκλοθέατρο) ή άλλα παιχνίδια ρόλων με πάνινα ζώα ή κούκλες. Πριν αρχίσει το παιχνίδι μιλήστε σύντομα με το παιδί για την υπόθεση. Το παιδί παίρνει τότε το ρόλο ενός ορισμένου ζώου ή ενός ανθρώπου, που παριστάνεται με κούκλες. Πρέπει την ώρα του παιχνιδιού, να ακολουθεί με συνέπεια την υπόθεση και το ρόλο του. Έτσι μαθαίνει να συγκεντρώνεται σ’ένα συγκεκριμένο περιεχόμενο.

 

  • Μπορείτε και εσείς οι ίδιοι να φτιάξετε παζλ. Δε χρειάζεστε παρά ένα παλιό περιοδικό, χαρτόνι, ψαλίδι και κόλλα. Κόψτε από το περιοδικό μια εικονογραφημένη σελίδα, κολλήστε την εικόνα στο χαρτόνι και κόψτε στη συνέχεια το χαρτόνι σε τέσσερα μέχρι έξι κομμάτια. Το παιδί πρέπει να τη συναρμολογήσει σωστά. Την επόμενη φορά, για να κάνετε δυσκολότερη την άσκηση, κόψτε την κολλημένη στο χαρτόνι εικόνα σε οχτώ μέχρι δέκα κομμάτια.

 

  • Να βρείτε μέσα σ’ένα περιοδικό σελίδες με διαφημίσεις, όπου συνήθως τα στοιχεία είναι μεγάλα. Δείξτε μετά στο παιδί το γράμμα «α» και πείτε του: «ψάξε να βρεις αυτό το γράμμα, που είναι ένα ¨α¨ και σημείωσέ το με το μολύβι σου». Στη συνέχεια δείξτε στο παιδί που αλλού υπάρχει «α» και ξέχασε να το σημειώσει. Μπορείτε να επαναλάβετε το ίδιο και με άλλα γράμματα.

 

  • Επίσης, μπορείτε να κάνετε το ίδιο και με κάποιο παλιό, απλό εικονογραφημένο βιβλίο για μικρά παιδιά. Αντί για μεμονωμένα γράμματα, πρέπει τώρα το παιδί να αναζητήσει ολόκληρες λέξεις μέσα σ’όλο το κείμενο και να τις σημειώσει (υπογραμμίσει ή διαγράψει). Κάνοντας την άσκηση αυτή, μαθαίνει ταυτόχρονα και λίγη ανάγνωση, με τη μέθοδο της «συνολικής ανάγνωσης».

 

  • Αυτό το παιχνίδι έχει πολύ γέλιο. Οι κινέζοι δεν μπορούν να προφέρουν το «ρ». Αντί για το «ρ» χρησιμοποιούν το «λ». Πρέπει λοιπόν τα παιδιά να σχηματίζουν προτάσεις, όπου κάθε «ρ» να προφέρεται ως «λ». (παράδειγμα: πλέπει να αγολάσουμε μία τλίαινα για να παλέψουμε. Σημ. Της ελλην. Εκδ.).

 

  • Αγοράστε χάντρες ξύλινες, διαφόρων χρωμάτων και κλωστή νάυλον (πετονιά). Το παιδί πρέπει να τις περάσει όλες στην κλωστή, πρώτα τις κόκκινες, μετά τις κίτρινες, μετά τις πράσινες και τέλος τις μπλε.

 

  • Πάρτε ένα μεγάλο κομμάτι από χαρτί περυτιλίγματος και ζωγραφίστε σε μιαν άκρη του ένα σχέδιο. Π.χ. ΧΟ – ΧΟ –ΧΟ Το παιδί πρέπει να συνεχίσει να ζωγραφίζει το σχέδιο, ολόγυρα στο χαρτί, ακολουθώντας με ακρίβεια την εναλλαγή των τριών σημαδιών. Μπορείτε να κάνετε και δυσκολότερη την άσκηση, χρησιμοποιώντας ως πρότυπο τέσσερα ή πέντε σημάδια, αντί για τρία.Το παιδί πρέπει να σημειώσει σε κάθε σειρά, με σταυρό την εικόνα εκείνη, που σε σύγκριση με τις άλλες, είναι ατελής, ή παραλλαγμένη. Εξηγήστε του λεπτομερώς τον κανόνα, που διέπει την άσκηση αυτή, πάνω στην πρώτη σειρά.

 

Καλή Επιτυχία και Καλή σας Διασκέδαση!

 

 

Ούρσουλα & Πέτερ Λάουστερ. Προετοιμάζω το παιδί μου για το σχολείο. Αθήνα, Θυμάρι 1988

Eγγραφή στο Newsletter