Παιχνίδια και Συμβουλές για τη Μνήμη

Η παιδική μνήμη αναπτύσσεται σταθερά και αυξάνει με κάθε εβδομάδα, με κάθε μήνα που περνάει. Αυτό που συγκρατεί δεν είναι απαραιτήτως γεγονότα και δρώμενα, που πέφτουν στην αντίληψη του παιδιού, αλλά ιδιαίτερα, ξεχωριστά βιώματα, στιγμές δυνατές συναισθηματικά, ασυνήθιστα πράγματα, που το παιδί έχει παρατηρήσει. Σ’ ένα παιδί λοιπόν, της προσχολικής ηλικίας προέχει προπαντώς η συγκινησιακή μνήμη και όχι τόσο η μνήμη που αναφέρεται στην πραγματικότητα.

Για να αποδώσει η μνήμη έχουν σημασία ορισμένες βασικές προυποθέσεις:  

1) το παιδί συγκρατεί ευκολότερα ό,τι έχει καταλάβει.

2) το παιδί συγκρατεί ευκολότερα ό,τι το ενδιαφέρει προσωπικά.

3) αυτό που θέλει το παιδί πραγματικά να το συγκρατήσει το αντιλαμβάνεται και το αποτυπώνει καλύτερα.

Απ’αυτές τις τρεις προυποθέσεις μπορείτε να βγάλετε συμπεράσματα για την αγωγή του παιδιού. Περιλάβετε π.χ. ένα σημαντικό γεγονός, που «πρέπει το παιδί να το νιώσει και να το αποτυπώσει», μέσα σε μια ιστορία κατάλληλη για την αντιληπτική του ικανότητα, που συγκινεί το παιδί σας και το ενδιαφέρει. Τότε μπορείτε να ανταποκριθείτε καλύτερα στην ικανότητα αντίληψης και απομνημόνευσης, παρά αν θελήσετε να του εξηγήσετε ορισμένα διδακτικά περιεχόμενα και να του κάνετε στη συνέχεια ερωτήσεις πάνω σ’αυτά, χωρίς να το συγκινηνήσετε και να του δώσετε κίνητρα. Πάρτε στοιχεία όμοια από την καθημερινή ζωή, από τον κόσμο των βιωμάτων του. Πάντα, όταν το παιδί πρέπει να μάθει και να συγκρατήσει κάτι, αναζητάτε το σημείο επαφής του πράγματος αυτού με το παιδί.

Το παιδί ξεχνάει ιδιαίτερα τον πρώτο καιρό, αφού έμαθε κάτι. Στην περίπτωση αυτή μόνο με τη συχνή επανάληψη μπορούμε να βελτιώσουμε την ικανότητα απομνημόνευσης. Ρωτήστε το παιδί, ελάχιστη ώρα μετά, αν ξέρει ακόμα αυτό που πριν από λίγο έμαθε. Με τον τρόπο αυτό θα ξαναφέρει στη μνήμη του το περιεχόμενο και θα το συγκρατήσει για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Οι παρακάτω προτάσεις μας, από τον κόσμο των παιχνιδιών του παιδιού, σας δείχνουν πώς μπορείτε να καλλιεργήσετε τη μνήμη του παιδιού σας και να αυξήσετε την απόδοσή της.

  • Η μνήμη για αντικείμενα που βλέπει γύρω του το παιδί, μπορεί να καλλιεργηθεί εξαιρετικά με τα λεγόμενα παιχνίδια μνήμης. Επειδή όμως, εκτός από τα αντικείμενα, έχουν μεγάλη σημασία και τα γράμματα, οι λέξεις και τα γεωμετρικά σχήματα (κύκλος, τρίγωνο, τετράγωνο) θα ήταν χρήσιμο να φτιάξετε μόνοι σας από στερεό άσπρο χαρτόνι ένα άλμπουμ μνήμης με τέτοιες εικόνες.
  • Να τραγουδάτε – ακόμα κι αν πιστεύετε ότι δεν έχετε «καλή φωνή» - όσο μπορείτε πιο συχνά, μαζί με το παιδί σας, τα απλά παιδικά τραγουδάκια. Όταν δείτε ότι το παιδί συγκράτησε στη μνήμη του την πρώτη στροφή, συμπληρώστε το τραγούδι σταδιακά με τις επόμενες στροφές. Ή το αντίστροφο: αρχίζετε εσείς την πρώτη στροφή και συμπληρώνει το παιδί τη συνέχεια. Μερικά από αυτά τα τραγούδια θα τα θυμάστε σιίγουρα ακόμα τώρα από τα δικά σας παιδικά χρόνια. Εξάλλου υπάρχουν στο εμπόριο πολλά βιβλία με παιδικά τραγούδια, που θα σας βοηθήσουν. Ακόμα, σύντομα στιχάκια αρίθμησης και μικρά ποιηματάκια είναι πολύ κατάλληλα για να οδηγήσουν το παιδί της προσχολικής ηλικίας σε επιδόσεις απομνημόνευσης γλωσσικού περιεχομένου.
  • Να διαβάζετε στο παιδί σας, όσο πιο συχνά μπορείτε, παραμύθια ή παιδικές ιστορίες. Να του κάνετε στη συνέχεια ερωτήσεις πάνω στο περιεχόμενο του παραμυθιού, που σκοπός σας είναι να το συγκρατήσει το παιδί. Έτσι, ερεθίζετε, για να αναπτυχθεί, όχι μόνο την προθυμία του να ακούει και να παρακολουθεί, αλλά και τη μνήμη του.
  • Να παίζετε με το παιδί παιχνίδια με λέξεις. Μπορείτε π.χ. να χρησιμοποιείτε όποιο αντικείμενο βλέπετε στο περιβάλλον σας. Αναφέρετε ένα αντικείμενο με το όνομά του. Το παιδί το επαναλαμβάνει και προσθέτει και ένα άλλο. Τότε εσείς επαναλαμβάνετε και τα δυο και προσθέτετε και ένα τρίτο κ.ο.κ. Έτσι, σχηματίζεται, μια «αλυσίδα» από λέξεις που αναφέρονται σε αντικείμενα και που πρέπει να επαναλαμβάνεται πάντα με τη σωστή σειρά. Για το παραπάνω παιχνίδι με παιδιά προσχολικής ηλικίας, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε – εκτός από αντικείμενα - ζώα, φυτά, πρόσωπα, ήρωες παραμυθιών, μάρκες αυτοκινήτων κ.λ.π. Αν θέλετε να κάνετε πιο δύσκολο το παιχνίδι, παίξτε το με λέξεις, που να αρχίζουν όλες από το ίδιο γράμμα: αυτοκίνητο, αετός, αεροπλάνο, απόγευμα, αβγό κ.λ.π.

       

           Καλή Διασκέδαση και καλή επιτυχία!

 

Ούρσουλα & Πέτερ Λάουστερ. Προετοιμάζω το παιδί μου για το σχολείο. Αθήνα, Θυμάρι 1988

 

Eγγραφή στο Newsletter