alt 

Ομάδες κοινωνικών δεξιοτήτων για παιδιά με Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές

 

Οι κοινωνικές δεξιότητες αποτελούν ένα αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας, στο σπίτι, στην εργασία, στην παρέα με τους φίλους μας, στο ψιλικατζίδικο της γειτονιάς μας, στο σχολείο, στην παιδική χαρά. Μπορεί να φαντάζουν κάτι το αυτονόητο για πολλούς από εμάς και τα παιδιά μας, το ίδιο όμως δεν ισχύει για εκείνα τα παιδιά και εκείνους τους νέους με Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος. Αν και συνήθως πολλά από αυτά τα παιδιά επιδιώκουν το να έχουν παρέες και φίλους και γενικότερα να αποτελούν κομμάτι του κοινωνικού συνόλου με το δικό τους μοναδικό τρόπο, συχνά αυτό αποτελεί ένα τεράστιο ζήτημα και πηγή άγχους μιας και δεν γνωρίζουν τους πολύπλοκους αν και για μας δεδομένους, κανόνες κοινωνικής αλληλεπίδρασης.

Μέσα όμως σε μια ομάδα όπου θα στοχεύει στην εκμάθηση και εκπαίδευση πάνω στις κοινωνικές δεξιότητες δίνεται η ευκαιρία να δοκιμαστούν και να εφαρμοστούν οι εν λόγω κανόνες σε ένα ασφαλές περιβάλλον όπου βασικό ζητούμενο εκτός των άλλων είναι η ανάπτυξη  του «αισθήματος του ανήκειν» κάτι που συχνά στερούνται τα παιδιά και οι νέοι διαγνωσμένα με Αυτισμό. Μάλιστα, το να αισθάνεται κανείς ότι βρίσκεται ανάμεσα σε φίλους και ανθρώπους που τον αποδέχονται και τον στηρίζουν ίσως είναι και το μεγαλύτερο όφελος που μπορεί να αποκομίσει κανείς από την συμμετοχή του σε μια αντίστοιχη ομάδα.

Κάτι ανάλογο είναι δυνατόν να γίνει πραγματικότητα μέσω εκπαιδευτικών παρεμβάσεων με σαφείς οδηγίες και κανόνες για το «τι πρέπει να πει και να κάνει κανείς» σε μια δεδομένη κοινωνική συνθήκη δίνοντας την δυνατότητα στα παιδιά να χτίσουν τις απαραίτητες γέφυρες επικοινωνίας μεταξύ τους και να αναπτύξουν την ικανότητα «σχετίζεσθαι».

Είναι σημαντικό όμως για να έχει επιτυχία και αποδοχή μια τέτοια εκπαιδευτική παρέμβαση, οι συμμετέχοντες να την απολαμβάνουν και να την αποζητούν. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί αξιοποιώντας τεχνικές και μέσα όπως είναι το παιχνίδι και το παιχνίδι ρόλων, οι ιστορίες, τα εκφραστικά εικαστικά μέσα (πχ. ζωγραφική, πυλός) και γενικότερα τεχνικές που σέβονται την ατομικότητα και την διαφορετικότητα και τους προσωπικούς ρυθμούς του καθενός. Μέσα σε ένα  ασφαλές και σταθερό πλαίσιο που προσφέρει η ομάδα κοινωνικών δεξιοτήτων αναπτύσσονται και δοκιμάζονται οι κοινωνικές –επικοινωνιακές δεξιότητες αλλά και οι κατάλληλες κοινωνικές συμπεριφορές. Πολύ περισσότερο στο πλαίσιο μιας δημιουργικής εμπειρίας,  η επίγνωση και η προσοχή του συμμετέχοντα κεντρίζονται, διευκολύνεται η έκφραση και η κατανόηση των προσωπικών συναισθημάτων αλλά και των συναισθημάτων των άλλων (ενσυναίσθηση), επιδιώκεται η αυτογνωσία, δοκιμάζονται διάφορες συμπεριφορές και ελέγχονται διάφορες τεχνικές επίλυσης προβλημάτων ενώ παράλληλα οριοθετείται και πλαισιώνεται η εκάστοτε εμπειρία.

Κλείνοντας, το ζήτημα των κοινωνικών δεξιοτήτων κρίνεται και είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητας του ανθρώπου και συχνά παίζει καθοριστικό ρόλο για μια επιτυχημένη πορεία στην κοινωνία. Και λέγοντας επιτυχημένη, ουσιαστικά γίνεται λόγος για την ικανότητα του ατόμου να σταθεί μόνο του και να ανταποκριθεί στις εκάστοτε «προκλήσεις» της κοινωνίας. Από την άλλη πλευρά, η ομάδα θεωρείται και είναι μια μικρογραφία της κοινωνίας κατά συνέπεια στο πλαίσιό της δίνεται η δυνατότητα στο άτομο να δοκιμάσει και να μάθει τους κατάλληλους τρόπους αλληλεπίδρασης σε ένα ασφαλές περιβάλλον που σέβεται και στηρίζει την διαφορετικότητα του καθενός

Ας σημειωθεί ότι προτού ενταχθεί το παιδί στην ομάδα, πραγματοποιούνται ορισμένες ατομικές συνεδρίες προκειμένου τόσο να γίνει διερεύνηση των δυνατοτήτων του παιδιού αλλά και να προετοιμαστεί το παιδί για την ομαδική εμπειρία.

Η δομή της 90λεπτης ομαδικής συνεδρίας έχει την εξής μορφή:

  1. Αρχικό μοίρασμα (χαιρετάω, «λέω πώς αισθάνομαι», μοιράζομαι σκέψεις σύνδεση με προηγούμενη συνεδρία: εφαρμογή δεξιοτήτων διαλόγου)
  2. Ζέσταμα (μουσικο-κινητικά παιχνίδια)
  3. Παρουσίαση εκπαιδευτικής ενότητας (παρουσίαση μέσω Power Poınt και άλλου οπτικοποιημένου υλικού των δεξιοτήτων υπό εκπαίδευση)
  4. Παιχνίδι & Εικαστικά (δεξιότητες παιχνιδιού: αποδεκτοί τρόποι συμπεριφοράς κατά το παιχνίδι & συναισθηματικής έκφρασης, παιχνίδια συνεργασίας και συναγωνισμού, πρακτική εφαρμογή των διδαχθέντων δεξιοτήτων)
  5. Τελικό μοίρασμα («λέω πώς πέρασα/αισθάνομαι», τελικές σκέψεις, αποχαιρετισμός: συναισθηματική έκφραση-δεξιότητες διαλόγου-κατάλληλος κοινωνικός σχολιασμός)

Τέλος, επειδή ακριβώς θεωρούμε τους γονείς των παιδιών ως συνεργάτες, οι γονείς εμπλέκονται άμεσα στην ψυχο-εκπαιδευτική διεργασία. Πιο συγκεκριμένα, γίνεται τακτική ενημέρωση των γονέων για το περιεχόμενο των συναντήσεων και των τρόπων που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην γενίκευση της εμπειρίας του παιδιού τους τόσο μέσω ασκήσεων όσο και μέσω ψυχο-εκπαιδευτικών συναντήσεων με τους ίδιους. Κατ’ αυτόν τον τρόπο οι γονείς έχουν την δυνατότητα  με την σειρά τους να ενθαρρύνουν και να υποκινούν την εφαρμογή των δεξιοτήτων που μαθαίνει το παιδί και σε άλλα πλαίσια εκτός της ομάδας παρέχοντας και την κατάλληλη ανατροφοδότηση και στήριξη. 


Eγγραφή στο Newsletter